fbpx

Agile opschalen: een praktische gids voor enterprise teams

In deze gids over scaling agile definiëren we het concept, het doel, de frameworks en de voordelen van agile opschalen. We bespreken ook de stappen die u moet zetten en de uitdagingen waarmee u te maken krijgt bij het opschalen van agile in uw organisatie.

1. Wat is scaling agile?

In de multidisciplinaire organisaties van vandaag, met hun gedistribueerde teams, is het vrijwel onmogelijk om tot één definitie van scaling agile te komen die het concept volledig dekt. Toch proberen we die zo compleet mogelijk te formuleren:

Scaling Agile is een systematische aanpak om organisatiebrede doelen te bereiken door het bestaande, al geïmplementeerde agile framework van een organisatie uit te breiden naar meerdere teams.

Voor een agile organisatie betekent dit de toezegging om samen te werken aan principes, praktijken, tools en teams, om zo gezamenlijk toe te werken naar het einddoel: excelleren in agile terwijl u het aantal teams, projecten en value streams uitbreidt.

2. Waarom moeten organisaties agile opschalen?

Bedrijven moeten in de wereld van vandaag snel en aanpasbaar zijn. Om aan uiteenlopende en veranderende wensen van consumenten te voldoen, moeten ze een voorsprong hebben op de concurrentie. Dat betekent beter inspelen op de behoeften van klanten, het werk van meerdere teams beter ondersteunen, vertragingen terugdringen en zo meer. Zonder een framework dat principes in de praktijk brengt, zou dit alles moeilijk te realiseren en complex te doorgronden zijn. Teams zouden het lastig vinden om afhankelijkheden tussen teams, risico's en bedrijfsdoelstellingen te visualiseren, terwijl er tegelijk een dringende noodzaak is om het product op tijd op te leveren. Dat kan leiden tot verlies van marktaandeel of omzet, of beide.

Scaling agile helpt vast te leggen wat de markt werkelijk nodig heeft.

3. Wanneer moet u agile opschalen?

Op deze vraag zijn drie antwoorden mogelijk:

Idealiter:

Direct vanaf het begin van de agile transformatie.

Theoretisch:

Zodra de complexiteit en omvang van het project groot genoeg zijn om de inzet van meerdere resources te vereisen.

In de praktijk:

In elke fase waarin een organisatie structureel het volgende ervaart:

  • Gebrek aan samenwerking
  • Knelpunten in de business
  • Stagnerende of dalende omzet
  • Langzamere opleveringscycli
  • Complexe processen
  • Wrijving binnen de organisatie
  • Werken in silo's
  • Bureaucratische hindernissen
  • Systemen die haperen bij de overdracht van het ene team naar het andere

Dit zijn allemaal duidelijke symptomen van een agile implementatie die opgeschaald moet worden.

In dit stadium heeft u een beoordeling nodig om vast te stellen hoe geschikt uw organisatie is voor scaling agile. Zoek steun op directieniveau om te evalueren of er gespecialiseerde eenheden ontbreken, zoals designspecialisten, IT-specialisten, securityspecialisten, ondersteuning van stakeholders enzovoort, om te bepalen welke factoren binnen uw onderneming u verhinderen om agile op te schalen.

4. Hoe begint u met het opschalen van agile?

Er zijn twee gangbare manieren:

  • Bottom-up
  • Top-down

Bij een bottom-upbenadering begint u met opschalen op teamniveau en werkt u omhoog naar de andere teams en het management in de organisatie.
Dat werkt uitstekend voor teams die onafhankelijk zijn van elkaars werk. Maar als de teams van elkaar afhankelijk zijn, moet u uw strategie opnieuw beoordelen.

Bij de top-downbenadering wordt de agile transitie eerst omarmd door het hogere management, waarna deze doorwerkt tot op teamniveau.
Dit lukt beter met behulp van een consultant of een agile coach die u kan begeleiden bij de overgang naar scaling agile.

In beide benaderingen ziet de uiteindelijke transitie structureel ongeveer zo uit: er is een aantal kleine, multidisciplinaire teams die aan een complex probleem werken door het op te delen in kleinere brokken. De teams leveren oplossingen voor elk onderdeel van die brokken met behulp van snelle minimum viable products en korte feedbackloops. Vervolgens werken ze samen om al die oplossingen te integreren tot een samenhangend geheel. Het geheim van deze samenwerking is ervoor te zorgen dat niet het plan, maar het inspelen op verandering de spil is. Een duidelijke maatstaf voor het succes van dit proces is de verschuiving van de aandacht voor output (zoals regels code of het aantal nieuwe producten) naar de aandacht voor uitkomsten (zoals groei, omzet en klantbeleving).

5. Hoe beoordeelt u de gereedheid voor scaling agile?

De beslissing om agile op te schalen vraagt om een serieuze zakelijke toezegging van iedere deelnemer, van het Program Level tot het Team Level. Daarom is het essentieel om de capaciteit van uw organisatie om de transformatie te omarmen goed te beoordelen. Hieronder staan enkele vragen waarmee u uw huidige situatie beter kunt inschatten:

  • Wat is uw bedrijfsstrategie?
  • Hoeveel projecten staan er gepland?
  • Hoeveel teams gaan daaraan werken?
  • Hoe complex is een afzonderlijk project?
  • Zijn uw huidige teams voldoende toegerust en vakbekwaam om aan deze projecten te werken?
  • Wat gaat goed? Wat moet er verbeteren?
  • Ondersteunt de huidige werkcultuur de verandering?
  • Wat zijn uw KPI's voor scaling agile?
  • Hoe goed kennen uw teams agile?
  • Kunnen uw teams goed presteren in een agile omgeving?
  • Hoe zou een succesvolle transitie eruitzien?
  • Heeft u risico's of afhankelijkheden vastgesteld die uw transitie kunnen beïnvloeden?

6. Wat zijn de populairste scaling agile-modellen?

Frameworks, of modellen zoals ze ook worden genoemd, bieden een gereedschapskist voor de implementatie van scaled agile-oplossingen. Wereldwijd worden er meer dan vijftig scaling agile-modellen door organisaties toegepast. Al deze modellen geven structuur aan agile principes, met elk een eigen voorkeur voor procedurele en structurele details. Hieronder staan enkele populaire scaling agile-modellen waarvan is aangetoond dat ze processen, teams en culturen aanzienlijk verbeteren.

Scaled Agile Framework (SAFe)

Met Scaled Agile Framework (SAFe) kunnen ondernemingen hun organisatiedoelen realiseren en het product van de hoogste kwaliteit opleveren binnen de kortst houdbare tijd. Het is een aanpak die Scrum opschaalt naar Enterprise Level en u de vrijheid geeft om op te schalen naar uw bedrijfsbehoeften, ongeacht de omvang van de onderneming, die zelfs in de duizenden kan lopen.

Naast de traditionele scrumrollen kent SAFe nieuwe, duidelijk omschreven rollen, zoals de Release Train Engineer en de Solution Engineer. Daarnaast komen er ceremonies en processen bij, zoals PI Planning, de uitvoering van het Program Increment, de Agile Release Train, de Solution Train en zo meer.

Het introduceert een filosofie van dienend en lean-agile leiderschap en gaat verder dan het invoeren van een organisatiestructuur alleen: het brengt een nieuwe mindset teweeg. Lees meer over het scala aan rollen in SAFe op de Kendis-blog.

Disciplined Agile (DA)

Disciplined Agile Delivery (DAD) is een eenvoudig en flexibel framework dat contextspecifieke richtlijnen biedt die passen bij de behoeften van uw onderneming om sneller producten van hoge kwaliteit op te leveren. Het is een hybride model dat is opgebouwd uit een verzameling wereldwijd bewezen Lean-Agile methoden, zoals Scrum, Kanban, XP, Agile Modelling, Unified Process en vele andere.

DA behandelt projectoplevering van het eerste begin tot de levering aan de eindgebruikers, door de barrières tussen development en de overige delen van de organisatie te slechten en alles samen te brengen in één gezamenlijke inspanning. Het coördineert de scrumteams en stemt ze af op de rest van de organisatie en hun werk, zodat alles transparant blijft.

Large Scale Scrum (LeSS)

Large Scale Scrum, afgekort als LeSS, is een van de toonaangevende frameworks voor agile softwareontwikkeling. Het is een multi-team scrumframework dat kan worden toegepast op een agile team van twaalf, honderd of zelfs duizenden individuen, die allemaal samen aan één specifiek gedeeld product werken.

Met LeSS kunt u zowel grote als kleine producten maken. Het is een eenvoudig en minimalistisch framework waarin regels, processen, rollen en artefacten minder strikt worden voorgeschreven. Er zijn alleen de conventionele scrumrollen, zoals de product owner, de scrum master en het team.

LeSS is zeer klantgericht: teams hebben direct contact met de klant, terwijl de product owner zich richt op het bepalen van de roadmap, de prioriteiten en de langetermijnvisie voor het product. Lees meer over het scala aan rollen in LeSS op de Kendis-blog.

Tribe

Spotify’s populair geworden Tribe-model heeft de wereld van de scaling agile-frameworks flink opgeschud. Spotify, een populaire muziekspeler, werd in 2008 gelanceerd en is inmiddels gegroeid naar teams die over meerdere tijdzones zijn verspreid. Hun succes danken ze aan hun diepgewortelde agile methodieken en aan het gebruik van scaling agile, met een eigen invulling.

De teams, die in dit framework “Squads” worden genoemd, gebruiken KANBAN, scrumsprints, XP of een mix van deze agile methodieken om hun werk te doen. Lees meer over het scala aan rollen in het Tribe-model op de Kendis-blog.

7. Wat zijn de voordelen van scaling agile?

  • Consistente processen en werkwijzen volgen
  • Steun van stakeholders op directieniveau krijgen
  • Gemeenschappelijke tools gebruiken in alle teams
  • Advies of hulp van agile coaches
  • Een stevig fundament van contextuele agile kennis
  • Kortere time-to-market
  • Een flexibelere en responsievere werkomgeving
  • Wederzijds respect voor collega's
  • Hogere algehele productiviteit
  • Gedecentraliseerde besluitvorming

8. Wat zijn de uitdagingen bij scaling agile?

Onvolledig begrip van het framework

Veel scaled agile-transformaties zijn al gedoemd te mislukken voordat ze in de praktijk worden gebracht. Daar zijn drie redenen voor:

  • Vaak nemen de mensen die de transformatie leiden ten onrechte aan dat het opleggen van een gereedschapskist hun organisatie op magische wijze zal transformeren. In dat geval wordt de beperking van het framework de beperking van hun scaled agile.
  • Slechts weinig organisatieleiders doen de moeite om het behoefteprofiel van hun business te begrijpen voordat ze een bepaald scaling framework invoeren. Daardoor zijn ze slecht toegerust als het aankomt op de finesses van de uitvoering en verliezen ze het vertrouwen van het team.
  • Slecht voorbereid leiderschap kan ook betekenen dat iemand besluit de leiding te nemen na het lezen van een boek of het volgen van een korte cursus, zonder enige praktijkkennis van hoe scaling agile zich door de lagen van een organisatie ontvouwt. Het gevolg is slecht geïmplementeerde processen en een verkeerde interpretatie van de principes.

Gebrek aan veranderingsbereidheid

Uit uw comfortzone stappen is altijd moeilijk, en in grote organisaties nog des te meer. Inertie is absoluut reëel. Dit betekent dat zodra een organisatie de verandering aangaat, motivatie het eerste is wat in de bagage hoort: de motivatie om zich niet te laten afschrikken door het ongemak van nieuwe processen en onbekend terrein.

Een nieuwe mindset vormen

Een belangrijke voorwaarde bij het adopteren van welk scaling agile-model dan ook is een lean-agile mindset. Niet slechts één persoon hoeft die te hebben; hij moet verankerd zijn in het DNA van de organisatie. Leiders moeten het concept van dienend leiderschap internaliseren, waarbij de prioriteiten van de teams voorop staan. Teams moeten leren eigenaarschap te nemen over hun werk en moeten in staat worden gesteld hun eigen beslissingen te nemen.

Cultuuromslag

In een traditionele managementstijl werken teams binnen hun eigen silo's volgens een hiërarchisch systeem. Ze zijn er strikt op gericht het plan van het hogere management te volgen. Met scaled agile moet een nieuwe werkcultuur worden omarmd.

Die schaft het idee van een top-downhiërarchie af, doet de silo's verdwijnen en versterkt de transparantie en samenwerking tussen teams en management. Autoriteit is niet langer gecentraliseerd.

Deze cultuur overnemen kost tijd en is een stevige, maar lonende opgave. De mentale omslag naar een cultuur waarin eigenaarschap over de hele linie wordt gedeeld, vergt veel werk en een sterke toewijding aan de zaak van scaling agile.

Verkeerde tools

Bouwen in silo's is dodelijk voor agile. Organisaties gebruiken doorgaans tools die per afdeling verschillen. Dat veroorzaakt een breuk.

Het harmoniseren van de technologiestack van de organisatie is een van de grootste uitdagingen van scaling agile. Er moet een trackingtool zijn die voor iedereen toegankelijk is. Die moet een transparante informatiestroom mogelijk maken en zichtbaarheid en samenwerking bevorderen. Met deze trackingtool kunt u strategische plannen, afhankelijkheden en risico's aanmaken. Kendis is zo'n scaling agile-oplossing, die alle planning- en trackingbehoeften van haar partners afdekt, van PI Planning en afhankelijkhedenbeheer tot coördinatie op Solution-Level, door ervoor te zorgen dat al hun bedrijfsprocessen zichtbaar zijn.

Remote teams

In de wereld na de pandemie is remote scaling agile geen nieuw concept meer. Het brengt eigen uitdagingen met zich mee:

Meerdere locaties
Gedistribueerde teams
Interculturele communicatie
Toenemende afhankelijkheid van technologieleveranciers van derden

Dit zijn slechts enkele voorbeelden van uitdagingen bij het opschalen van agile. Net als over de uitdagingen bestaan er ook een handvol mythes rond scaling agile. Geen van deze uitdagingen en mythes is onmogelijk te beheersen, maar ze kunnen een harde noot om te kraken zijn als uw organisatie er niet volledig op is voorbereid.

(Wilt u deze uitdagingen met uw team delen? Gebruik onze speciale blogpost over dit onderwerp.)

9. Hoe lang duurt het om agile op te schalen?

Anders dan vaak wordt gedacht, is scaling agile geen snel, vaststaand proces. Welk scaling model u ook gebruikt, er is geen kant-en-klare oplossing die zonder meer bij uw organisatie past. Scaling agile vraagt werk en toewijding. Iedere medewerker in het bedrijf draagt bij aan de omslag: persoon voor persoon, team voor team. Hoe groter het bedrijf, hoe langer de reis. Het kost tijd, geduld en toegewijde, consistente inspanning om het beoogde niveau van excellentie te bereiken. In dat opzicht is scaling agile voor elke organisatie een zeer eigen ervaring.

Omdat er geen eindstadium van scaled agile bestaat, kunnen we rustig stellen dat de resultaten beter worden naarmate een organisatie volwassener wordt in haar opschalingsinspanningen.

Veelgestelde vragen over scaling agile
Wat is scaling agile?
Scaling agile is de systematische praktijk waarbij agile principes, waaronder korte iteraties, klantfeedback en cross-functionele teams, worden uitgebreid van één team naar tientallen of honderden teams die aan hetzelfde product of dezelfde value stream werken. Daarbij worden frameworks als SAFe, LeSS, Disciplined Agile of het Spotify/Tribe-model gebruikt om planning, afhankelijkheden en oplevering op ondernemingsniveau te coördineren.
Wanneer moet een organisatie agile opschalen? +
Schaal agile op wanneer het werk niet langer in één team past: doorgaans wanneer u trage oplevering ziet, groeiende afhankelijkheden tussen teams, werken in silo's, dalende omzet per release, of coördinatielast die zwaarder weegt dan de oplevering zelf. Hoe eerder u in het agile traject besluit op te schalen, hoe eenvoudiger de cultuuromslag.
Wat zijn de populairste scaling agile-frameworks? +
De vier meest gebruikte scaling frameworks zijn SAFe (Scaled Agile Framework) voor grote ondernemingen, LeSS (Large Scale Scrum) voor productgerichte organisaties, Disciplined Agile (DA) als hybride toolkit en het Spotify/Tribe-model voor autonomie per productgebied. SAFe komt het meest voor in gereguleerde en enterprise-omgevingen.
Wat is het verschil tussen Scrum en scaling agile? +
Scrum coördineert één team van 5–9 mensen via sprints. Scaling agile coördineert veel Scrum- (of Kanban-)teams die aan hetzelfde product werken en voegt daar ceremonies van een hogere orde aan toe, zoals PI Planning, Scrum of Scrums en Inspect & Adapt, plus rollen als Release Train Engineer en Product Management om afhankelijkheden tussen teams af te stemmen.
Hoe lang duurt het om agile op te schalen in een organisatie? +
Er is geen vast tijdpad. Een kleine organisatie met 3–5 teams kan een scaling framework in 3–6 maanden invoeren. Een grote onderneming heeft doorgaans 12–24 maanden nodig om volwassenheid te bereiken, met daarna continue verbetering. Hoe groter het bedrijf en hoe meer verouderde processen erbij komen, hoe langer de transformatie duurt.
Wat zijn de belangrijkste voordelen van scaling agile? +
Scaling agile levert een kortere time-to-market op, transparante afstemming tussen teams, gedecentraliseerde besluitvorming, minder vertraging bij overdrachten, betere voorspelbaarheid door planning op cadans en een sterkere feedbackloop tussen bedrijfsresultaten en engineeringwerk, mits het leiderschap zich committeert aan de cultuuromslag en niet alleen aan het proces.
Wat zijn de grootste uitdagingen bij scaling agile? +
De meest voorkomende uitdagingen zijn een onvolledig begrip van het gekozen framework, een gebrek aan commitment van de directie, weerstand tegen een nieuwe mindset, inconsistente tooling tussen teams en de moeilijkheid om remote of gedistribueerde teams over tijdzones heen te coördineren. De meeste mislukkingen komen voort uit cultuur, niet uit proces.
Welke tools ondersteunen scaling agile op ondernemingsniveau? +
Succesvol opschalen vraagt om een gedeelde tool voor planning en tracking die integreert met de ALM-stack op teamniveau (Jira, Azure DevOps). Kendis biedt een real-time, bidirectioneel Program Board voor PI Planning, afhankelijkhedenbeheer, risicotracking en coördinatie op Solution-Level, en vervangt zo verspreide spreadsheets door één bron van waarheid.
Wat is de rol van PI Planning bij scaling agile? +
PI Planning is het cadansgebonden evenement in SAFe waarin elk team op een Agile Release Train zich afstemt op een gedeelde missie, afhankelijkheden vaststelt en zich committeert aan PI-doelstellingen voor de komende 8–12 weken. Het is de belangrijkste ceremonie in scaled agile. Lees de volledige PI Planning-gids voor een stap-voor-stapuitleg.
Hoe meet u het succes van scaling agile? +
Volg uitkomstmetrics in plaats van output: time-to-market, voorspelbaarheid van de PI-oplevering (toegezegde versus opgeleverde doelstellingen), het oplossingspercentage van afhankelijkheden tussen teams, scores voor medewerkersbetrokkenheid en klantgerichte bedrijfs-KPI's zoals NPS of omzet per release. Outputmetrics zoals afgeronde story points zijn voorlopende indicatoren, geen maatstaf voor succes.

Kendis biedt de complete oplossing voor uw scaling agile-behoeften

Kendis PI Planning
Kendis biedt

Program Boards

Samenwerking, communicatie en transparantie vormen de kern van Kendis. Het neemt op briljante wijze al het moeizame werk weg en maakt het plannen van uw Program Increment een bijzonder eenvoudige taak.

Afhankelijkhedenbeheer

Afhankelijkhedenbeheer

Afhankelijkheden zijn essentieel om factoren die uw voortgang beïnvloeden te herkennen, te benoemen en correct in kaart te brengen. In Kendis kunt u meerdere afhankelijkheden op uw Program Board aanmaken en volgen.

Risicobeheer

Risicobeheer

Met Kendis brengt u de huidige en aankomende risico's van uw Program Increment, sprint of iteratie transparant onder de aandacht en visualiseert u ze zo, dat ze moeiteloos te identificeren en te analyseren zijn.

PI-doelstellingen

PI-doelstellingen

Stel doelstellingen op voor elk team of voor uw programma en koppel deze aan elk item op uw board. Zo bepaalt u precies welke features en stories aan de doelstelling bijdragen.

Programmarapporten en Analytics

Programmarapporten en Analytics

Een uiterst belangrijke en krachtige functie die een overzicht geeft van alle recente activiteiten. Weergegeven in grafische of tabelvorm, zodat u alle benodigde informatie in één oogopslag heeft.

Klaar om te beginnen?Kendis is 10 dagen gratis. Geen creditcard nodig